Ngành nhựa Việt Nam bước vào giai đoạn tái cấu trúc chuỗi cung ứng

Theo báo cáo của Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA), ngành nhựa Việt Nam tiếp tục giữ vai trò là một trụ cột quan trọng của sản xuất và xuất khẩu với hơn 4.000 doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp khoảng 6–7% giá trị sản xuất công nghiệp, tạo việc làm cho trên 250.000 lao động.

Năm 2025, quy mô sản xuất toàn ngành ước đạt khoảng 32 tỷ USD, trong khi kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 6,5–6,6 tỷ USD, với sản phẩm được xuất khẩu tới hơn 170 thị trường, chủ yếu là Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản và ASEAN.

Tuy nhiên, đằng sau tăng trưởng là một điểm nghẽn mang tính cấu trúc: sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng biến động, từ giá dầu, logistics đến rủi ro địa chính trị và chính sách thương mại, mức độ phụ thuộc này đang trở thành rủi ro chiến lược đối với biên lợi nhuận và năng lực cạnh tranh.

Theo Chủ tịch VPA Đinh Đức Thắng, ngành nhựa Việt Nam đã đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tự chủ nguyên liệu lên trên 70% trong những năm tới, cùng với mở rộng năng lực hóa dầu nội địa và tăng cường liên kết giữa nhà sản xuất nguyên liệu và doanh nghiệp chế biến hạ nguồn. Đây không phải là một tuyên bố mang tính truyền thông mà là bài toán về quyền kiểm soát chi phí, nguồn cung và giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất trước bối cảnh ngành nhựa Việt Nam đang chịu nhiều tầng áp lực đồng thời.

Thứ nhất, chính sách thuế của Hoa Kỳ tạo rủi ro đáng kể cho xuất khẩu. Mức thuế lên tới 46% đã khiến một số đơn hàng nhựa bị hủy hoặc trì hoãn, trong khi Hoa Kỳ hiện chiếm khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu ngành, làm gia tăng rủi ro đối với sản lượng và biên lợi nhuận.

Thứ hai, chi phí nguyên liệu tiếp tục là điểm nghẽn. Năm 2024, ngành ghi nhận doanh thu khoảng 31 tỷ USD, nhưng chi hơn 13 tỷ USD cho nhập khẩu nguyên liệu và bán thành phẩm, khiến doanh nghiệp nhạy cảm với biến động giá resin, tỷ giá và logistics.

Thứ ba, cạnh tranh khu vực gia tăng khi Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia và Indonesia mở rộng công suất và nội địa hóa nguồn cung, tạo áp lực về giá và quy mô đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong phân khúc biên lợi nhuận trung bình.

Câu hỏi chiến lược của ngành không còn là “tăng trưởng nhanh đến đâu”, mà là “kiểm soát được bao nhiêu trong chuỗi giá trị”. Điều này làm gia tăng nhu cầu về các nền tảng kết nối thương mại, sourcing và hợp tác chuỗi cung ứng ở quy mô khu vực.

Trong bối cảnh đó, Plastics & Rubber Vietnam 2026 được định vị như một nền tảng thương mại và kết nối chuỗi giá trị quy mô lớn, nơi doanh nghiệp tìm kiếm nguồn cung, đối tác sản xuất, khách hàng và cơ hội mở rộng thị trường.

Plastics & Rubber Vietnam 2026 – Triển lãm Quốc tế lần thứ 13 về Công nghệ, Nguyên phụ liệu và Thiết bị Máy móc ngành Nhựa và Cao su tại Việt Nam sẽ chính thức trở lại từ ngày 31/03 – 02/04/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh. Tiếp nối thành công của các năm trước, sự kiện năm nay tiếp tục đồng tổ chức cùng ProPak Vietnam 2026 – Triển lãm Quốc tế lần thứ 19 về Công nghệ Chế biến, Xử lý và Đóng gói Bao bì tại Việt Nam và Drinktech Vietnam 2026 – Triển lãm Quốc tế lần thứ 3 về Công nghệ Đồ uống tại Việt Nam.

Với quy mô trưng bày hơn 13.000 m² cùng 450 gian hàng đến từ 32 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có 6 khu gian hàng quốc tế từ các cường quốc công nghiệp như Áo, Đài Loan (Trung Quốc), Đức, Hàn Quốc, Trung Quốc và Ý, triển lãm năm nay hứa hẹn trở thành điểm hẹn công nghiệp quy mô hàng đầu khu vực.

Sự kiện dự kiến thu hút hơn 11.000 khách tham quan chuyên ngành, mang đến không gian giao thương năng động, nơi các doanh nghiệp có thể kết nối, mở rộng hợp tác và tìm kiếm cơ hội đầu tư mới. Không chỉ dừng lại ở vai trò trưng bày, triển lãm còn là “điểm chạm” chiến lược giúp doanh nghiệp cập nhật xu hướng công nghệ tiên phong, tối ưu năng lực sản xuất, thông qua đó đạt được mục tiêu nâng tỷ lệ tự chủ nguyên liệu.

Thay vì tiếp tục nhấn mạnh vào tư duy đổi mới hay trình diễn công nghệ thuần túy, Plastics & Rubber Vietnam 2026 cho thấy sự dịch chuyển sang cách tiếp cận thực tế và định hướng hiệu quả hơn, tập trung trực diện vào các vấn đề cốt lõi của ngành như nguồn cung nguyên liệu, năng lực sản xuất, tối ưu chi phí và mở rộng thị trường.

Các nhóm doanh nghiệp và giải pháp trọng tâm trải dài toàn bộ chuỗi giá trị, từ nhà cung cấp nguyên liệu, hạt nhựa và compound; nhà sản xuất máy móc, thiết bị và dây chuyền công nghiệp; đến các đối tác OEM, ODM, gia công xuất khẩu, cùng hệ thống phân phối và người mua quốc tế. Đáng chú ý là sự hiện diện ngày càng rõ nét của các doanh nghiệp tìm kiếm nguồn cung cấp, đàm phán hợp đồng và mở rộng chuỗi cung ứng cho thấy sự kiện đang vận hành như không gian giao dịch B2B thực thụ.

Đối với nhiều nhà sản xuất, đây không còn đơn thuần là sự kiện trưng bày sản phẩm và công nghệ, mà là nơi định hình các quyết định kinh doanh cốt lõi, qua đó khẳng định vai trò “điểm chạm giao dịch chiến lược” của Plastics & Rubber Vietnam 2026 trong tiến trình tái cấu trúc chuỗi giá trị nhựa khu vực và toàn cầu.

Trong bối cảnh chuỗi giá trị nhựa toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, Việt Nam cũng đang từng bước vẽ lại bức tranh về vị thế của mình, không chỉ dừng lại ở vai trò một trung tâm gia công dựa trên lợi thế chi phí, mà hướng tới mục tiêu trở thành điểm kết nối chiến lược về sản xuất, công nghệ và nguyên liệu trong khu vực.

Tuy nhiên, con đường ấy không hề bằng phẳng. Giữa bài toán tự chủ nguyên liệu, áp lực xanh hóa sản xuất và yêu cầu thiết lập chuỗi cung ứng bền vững, mỗi lựa chọn hôm nay đều có thể định hình năng lực cạnh tranh của ngành trong tương lai. Liệu Việt Nam có đủ tầm nhìn, nội lực và sự phối hợp chiến lược để bứt phá, từng bước trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị nhựa toàn cầu hay sẽ tiếp tục đứng bên lề trong cuộc chơi đang không ngừng thay đổi?